0:00
Artikel

Wet bescherming klokkenluiders: wat verandert er voor werkgevers?

5 min leestijd

Op dit moment vallen personen die een melding doen over misstanden bij organisaties onder de bescherming van de Wet Huis voor Klokkenluiders. Deze wet zal worden aangepast door de implementatie van een Europese Richtlijn, en verder door het leven gaan als Wet bescherming Klokkenluiders. Op het moment loopt de rechtsbescherming van lidstaten nog te ver uiteen. Het wetsvoorstel ter implementatie van de Europese richtlijn zorgt ervoor dat dit meer gelijkgetrokken wordt.

 

Inwerkingtreding uitgesteld

De Europese Richtlijn ter Bescherming van Klokkenluiders stelt dat lidstaten de richtlijn uiterlijk op 17 december 2021 in hun nationale wetgeving moesten implementeren. Deze deadline is niet gehaald. De verwachting is nu dat de wetswijziging voor de zomer van 2022 in werking treedt. Dit uitstel geeft werkgevers meer ruimte en tijd om te voldoen aan de wetgeving die komen gaat. Deze gaat namelijk meer partijen beschermen en omvat meer en strengere regels dan de huidige wet. In dit artikel lichten wij de belangrijkste wijzigingen toe.

Ook melding van inbreuken op het Unierecht

Op dit moment zijn werkgevers met tenminste 50 personen verplicht om een interne procedure te hebben voor de melding van vermoedelijke misstanden binnen de eigen organisatie. Zodra de gewijzigde wet in werking treedt, moeten deze werkgevers ook een procedure hebben voor de melding van inbreuken met betrekking tot Unierecht.

Voor organisaties met 50-249 werknemers geldt dat zij de interne meldprocedure pas op 17 december 2023 in orde hoeven te hebben.

Uitbreiding kring van beschermde personen

Onder de nieuwe wet zijn klokkenluiders beter beschermd. Op dit moment biedt de wet alleen bescherming aan werknemers en ambtenaren onder het benadelingsverbod. Dit houdt in dat zij geen nadeel mogen ondervinden van het doen van een melding van een vermoeden van een misstand. Onder benadeling vallen bijvoorbeeld ontslag, niet-voortzetting van de arbeidsovereenkomst, overplaatsing, onthouden van salarisverhoging en/of promotiekansen en het afwijzen van verlof.

Na inwerkingtreding van de nieuwe wet, geldt het benadelingsverbod voor alle personen die in een werkgerelateerde context activiteiten verrichten voor een organisatie (en voor personen die de melder bijstaan). Het gaat dus niet om een arbeidsverhouding, maar om het verrichten van werkzaamheden ongeacht de aard van de relatie. Dat betekent dat, naast werknemers en ambtenaren, ook vrijwilligers, stagiairs, zzp’ers, sollicitanten, aannemers, aandeelhouders, bestuurders en leveranciers zich straks op het benadelingsverbod kunnen beroepen.

Aanscherping interne meldprocedure

Een andere wijziging ter verbetering van de bescherming van de klokkenluider, is de omkering van de bewijslast in het voordeel van de melder. De melder hoeft straks alleen te bewijzen dat hij benadeeld is en dat hij een melding heeft gedaan. De werkgever moet bewijzen dat de nadelige maatregel niet werd genomen vanwege de melding.

Daarnaast stelt de nieuwe wet strengere eisen aan de interne meldprocedure:

  • Werkgevers moeten melders binnen zeven dagen na het ontvangen van de melding een ontvangstbevestiging sturen.
  • Vervolgens moeten zij de melder, binnen drie maanden na het verzenden van de ontvangstbevestiging, informeren over de stand van zaken en verdere behandeling van hun melding.
  • Ook moeten werkgevers alle ontvangen meldingen registreren. Mondelinge meldingen kunnen worden opgeslagen door (met toestemming vooraf) een opname te maken of door een zo nauwkeurig mogelijke transcriptie te maken. Voordat de transcriptie wordt opgeslagen moet de melder deze goedkeuren.

Externe meldpunten

Ten slotte is direct extern melden onder de nieuwe wet mogelijk. Aangewezen inspecties en toezichthouders, zoals de AFM, DNB en de Autoriteit Persoonsgegevens, zijn straks verplicht externe meldpunten in te richten waar zij meldingen ontvangen, onderzoeken en behandelen. Zo hoeft een klokkenluider niet per se eerst bij de werkgever te melden, maar kan hij met dezelfde bescherming terecht bij een extern meldpunt.

Informatieverschaffing

Valt u als werkgever onder de reikwijdte van de nieuwe wet? Dan bent u, wanneer het zover is, verplicht om uw medewerkers schriftelijk of elektronisch informatie te verschaffen over:

  1. Uw interne meldprocedure;
  2. De manier waarop meldingen over vermoedelijke misstanden en inbreuken op het Unierecht buiten de organisatie kunnen worden gedaan; en
  3. De rechtsbescherming van werknemers (zoals het verbod op benadeling door u als werkgever na het melden van een vermoedelijke misstand of inbreuk op het Unierecht).

Meer weten?

In dit artikel hebben wij uiteengezet wat de belangrijkste veranderingen zijn als gevolg van de nieuwe Klokkenluiderrichtlijn. Voor een volledig beeld van de wijzigingen verwijzen we u naar de Wet bescherming klokkenluiders.

Charco & Dique helpt u graag met de interpretatie en implementatie van nieuwe wetgeving, zoals de Wet bescherming klokkenluiders. Zo kunnen we u helpen met het opstellen van een klokkenluidersregeling, het inrichten van een interne procedure bij meldingen van vermoedelijke misstanden, of het inrichten van een meldingenregister.

Adviesgesprek aanvragen