Charco & Dique

De wijzigingen door de Wtt 2018

Het conceptvoorstel Wtt 2018 (Wet toezicht trustkantoren  2018)  leidt tot verdergaande regulering van trustkantoren. Het doel is het bevorderen van de integriteit van het financieel stelsel door middel van de regulering van de trustsector, met name door bij te dragen aan het tegengaan van witwassen van gelden. Zo worden de normen waaraan trustkantoren moeten voldoen aangescherpt en de instrumenten die DNB kan inzetten voor handhaving en toezicht uitgebreid.

Deze herziening is in belangrijke mate ingegeven door inzichten uit de toezichtpraktijk, maar ook door aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF) en de vierde anti-witwasrichtlijn. Door de aard en omvang van de wijzigingen kan gesproken worden van een significante impact op trustkantoren.

Nieuw is ook dat de voorschriften inzake het onderzoek zijn opgenomen in de wet, in plaats van in de Rib Wtt 2014. Ten behoeve van de leesbaarheid en de duidelijkheid, zijn de voorschriften uitgeschreven per trustdienst. Dit nieuwsitem gaat in op de belangrijkste wijzigingen en de impact hiervan op trustkantoren.

Grotere nadruk poortwachtersfunctie

Trustkantoren dienen onderzoek te verrichten naar hun cliënten. Een trustkantoor is tezamen met onder andere banken en verzekeraars een van de ‘poortwachters’ van het financieel stelsel: wie financiële transacties wil verrichten of anderszins waarde wil verplaatsen is aangewezen op hun diensten.

Het doel van is voor alle poortwachters hetzelfde: voorkomen dat dienstverlening wordt misbruikt voor witwassen van geld of het financieren van terrorisme en zodoende transactie herkennen die in het kader van het onderzoek ongebruikelijk zijn.

De poortwachterfunctie gaat echter verder dan het voorkomen van witwassen en fiancieren van terrorisme. Het trustkantoor moet vaststellen dat geen sprake is van strijdigheid met een wettelijk voorschrift in Nederland of in het buitenland maar ook dat het trustkantoor zich niet schuldig maakt aan maatschappelijk onbetamelijk gedrag. Vanwege de bijzondere risico’s van dienstverlening gelden strengere en meer eisen dan voor de andere ‘poortwachters’.

Een adequate uitvoering van de poortwachter functie vergt een bijzondere inspanning van trustkantoren. Om potentieel misbruik te onderkennen, dienen zij zich tot in detail op de hoogte te stellen van hun cliënten, eventueel te bedienen doelvennootschappen, en de ratio van hun dienstverlening. Belangrijke elementen van dit wetsvoorstel zijn dan ook de integere en de beheerste bedrijfsuitoefening.

Twee dagelijkse beleidsbepalers

Het vier-ogen-principe wordt verplicht voor trustkantoren. DNB heeft geconstateerd dat een verhoogd risico aanwezig is op het niet naleven van wet- en regelgeving bij trustkantoren met een eenhoofdige dagelijkse leiding. Het voorstel voorziet dan ook in twee dagelijkse beleidsbepalers.

Evenals onder het regime van de Wft dienen trustkantoren vanaf het moment van vergunningverlening blijvend te voldoen aan het vereiste van een tweehoofdige dagelijkse leiding, werkzaam vanuit Nederland. Dit betekent dat bij belet of ontstentenis van één of meer dagelijks beleidsbepalers, het trustkantoor onverwijld voor vervanging dient te zorgen. Ontheffing van deze verplichting zal slechts bij uitzondering worden verleend, bijvoorbeeld tijdelijk bij plotseling overlijden van een bestuurder, werkzaam vanuit Nederland, waarvoor een vervanger moet worden gezocht.

Cliëntenonderzoek

In de Rib Wtt 2014 werd aangesloten bij de systematiek van de Wwft. Het trustkantoor kon het cliëntenonderzoek risico gebaseerd uitvoeren. Dit houdt in dat intensiteit waarmee de maatregelen worden toegepast, moet worden afgestemd op het risico dat een bepaald type cliënt, relatie of transactie oplevert. Deze opzet gaf de trustkantoren veel vrijheid om te bepalen welke intensiteit geschikt was.

In het huidige voorstel geldt het uitgangspunt dat elk aspect van het cliëntenonderzoek tot een wettelijk bepaald resultaat moet leiden: de informatie moet met zekerheid worden vastgesteld. Indien onderdelen van het onderzoek naar hun aard niet kunnen leiden tot vaststelling met zekerheid dient er een inspanning geleverd te worden die gericht is op een inzicht dat met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid overeenstemt met de waarheid.

Deze inspanningsverplichting geldt bijvoorbeeld bij het onderzoek naar of een cliënt voor zichzelf optreedt of voor een ander. Als het duidelijk is dat een cliënt ten behoeve van een andere persoon handelt, dan kwalificeert de ander als cliënt en gelden alle aspecten van het cliëntenonderzoek ook ten aanzien van hem. Hiervoor kan het trustkantoor indicatoren opstellen aan de hand waarvan kan worden vastgesteld of iemand voor zichzelf optreedt of voor een ander. Daarbij is te denken aan gevallen dat de desbetreffende persoon bepaalde vragen niet kan beantwoorden, bijvoorbeeld over de herkomst van middelen of wanneer er onduidelijke, vage redenen voor een transactie worden gegeven. Als de cliënt aannemelijk een stroman is, is per definitie sprake van een onacceptabel risico. Trustkantoren dienen in dat geval dienstverlening te weigeren.

Integriteit waarborgen

Een van de belangrijkste doelstellingen van het wetsvoorstel is om een verdergaande professionalisering van trustkantoren te bewerkstelligen.

Het is wenselijk dat trustkantoren een meer intrinsieke benadering van integriteit kiezen. Trustkantoren dienen tot in detail op de hoogte te zijn van hun cliënten, de doelvennootschappen en de ratio van hun dienstverlening: waarom wil men toegang tot het Nederlandse financieel stelstel of rechtsstelsel? Daartoe moet het trustkantoor in zijn rol als poortwachter onderzoek doen naar de cliënt en diens beweegredenen om in Nederland trustdiensten te willen afnemen. Daarbij is van groot belang dat een trustkantoor de herkomst en bestemming van middelen vaststelt.

Naast een gedegen cliëntenonderzoek is integriteit op het niveau van het trustkantoor zelf ook van groot belang. Het is van belang dat het trustkantoor in staat is de taak van poortwachter uit de voeren. Zodoende gaan de normen voor een integere en beheerste bedrijfsvoering – die op grond van de Wft al gelden voor andere instellingen-  ook gelden voor trustkantoren. Concreet dient het trustkantoor maatregelen en procedures te hanteren om bedrijfsprocessen en bedrijfsrisico’s beheersbaar te maken en de integriteit van het trustkantoor te waarborgen. De bedoelde regels, maatregelen en procedures zullen deels overlappen met het procedurehandboek zoals voorgeschreven door de Rib Wtt.

Ondoorzichtige en onbeheersbare structuren

Zoals hiervoor aangegeven is het primaire doel van dit wetsvoorstel het bevorderen van de integriteit van het financiële stelstel door middel van regulering van de trustsector. Dit wordt onder andere bereikt door het uit anonimiteit halen van degene die gebruik maakt van een structuur van rechtspersonen. Daarnaast kunnen structuren ervoor zorgen dat het trustkantoor op te grote afstand staat om haar taken te kunnen vervullen. Hierbij kunt u denken aan structuren met nominee shareholders of het gebruik van commanditaire vennootschappen die fiscale ondoorzichtigheid veroorzaken. Daarnaast kan worden gedacht aan structuren waarvan in de praktijk is gebleken dat de risico’s onbeheersbaar zijn voor het trustkantoor, zoals doelvennootschappen met operationele bijkantoren in het buitenland. Het wetsvoorstel voorziet in een grondslag om bij of krachtens algemene maatregel van bestuur dienstverlening aan of ten behoeve van specifieke structuren te kunnen verbieden. Dit alles om misbruik van Nederlandse rechtspersonen of rechtsvormen te voorkomen. Als trustkantoor is het van belang de gevolgen van verdere aanscherping op hun dienstverlening in kaart te brengen.

Uitbreiding instrumentarium

Op grond van de vierde antiwitwasrichtlijn worden de instrumenten die ter beschikking van de toezichthouder staan aangevuld met onder andere de mogelijkheid tot publicatie van formele maatregelen. Daarnaast wordt in het wetsvoorstel een beroepsverbod geïntroduceerd. De toezichthouder krijgt de bevoegdheid om bij een natuurlijke persoon – die een overtreding heeft begaan en, in het geval van een rechtspersoon, degene die de opdracht gaf of daar feitelijke leiding aan hebben gegeven – de mogelijkheid te ontzeggen om bij een financiële onderneming of marktexploitant bepaalde functies uit te oefenen.

De Wtt 2018 voorziet verder in een nieuwe boetesystematiek. Deze systematiek sluit aan bij eerdere ontwikkelingen in het financieel toezicht. Ten opzichte van de huidige Wtt wordt in de Wtt 2018 het maximumbedrag voor de derde boetecategorie verhoogd van vier miljoen naar vijf miljoen euro. Tegelijkertijd wordt in lijn daarmee het basisbedrag voor de derde categorie verhoogd van twee miljoen naar tweeënhalf miljoen euro. Ten slotte zal het niet naleven van de Wtt, Wwft of de Sanctiewet sneller leiden tot het intrekken van de vergunning.

Hoe kunnen wij u helpen?

Met de komst van de Wtt 2018 zullen trustkantoren tot actie moeten overgaan om aan de (nieuwe) regels te voldoen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de herziening van het handboek met betrekking tot de verwijzing naar wettelijke artikelen. Maar ook de opleiding van personeel en voorts zullen trustkantoren een inspanning moeten verrichten om haar processen en dienstverleningsdossiers in te richten in overeenstemming van de Wtt 2018.

Charco & Dique kan u ondersteunen bij het maken van een impactanalyse van de nieuw gestelde eisen. Daarnaast kunnen wij u helpen bij het verbeteren van uw bedrijfsvoering en het beheersen van uw integriteitsrisico’s. Ook voor andere onderwerpen die deze wet raken, kunnen wij u van dienst zijn.

Wij helpen u graag bij het implementeren van de nieuwe wetgeving! Voor meer informatie kunt u opnemen met Charco & Dique op telefoonnummer 020-4165403 of e-mailadres info@charcoendique.nl.

Meer weten?

Bij Charco & Dique beschikken we niet alleen over gedetailleerde kennis van de steeds veranderende financiële wet-en regelgeving, maar hebben we als geen ander de ervaring in huis om onze klanten te ondersteunen bij de toepassing ervan. Soms strategisch, soms pragmatisch maar altijd duurzaam en met vooruitziende blik. Wilt u meer weten over de mogelijkheden? Neem dan contact met ons op.

Contact

Contact